Lịch Sử Pickleball: Từ Sân Sau Ở Mỹ Năm 1965 Đến Cơn Sốt Việt Nam Và Châu Á
Lịch sử pickleball đầy đủ: ai phát minh năm 1965, vì sao gọi là pickleball, luật chơi hình thành ra sao, các cột mốc từ USAPA năm 1984 đến giải chuyên nghiệp, và hành trình pickleball lan tới châu Á, Việt Nam.
Nội dung bài viếtMở
Ban biên tập VinaPick tổng hợp. Cập nhật 27/10/2026.
Tóm tắt nhanh: Pickleball ra đời mùa hè năm 1965 tại đảo Bainbridge, bang Washington (Mỹ), do Joel Pritchard, Bill Bell và Barney McCallum sáng tạo cho gia đình chơi. Từ trò chơi sân sau, môn này có hiệp hội và sách luật riêng từ năm 1984, trở thành môn thể thao chính thức của bang Washington năm 2022, và bùng nổ tại châu Á, trong đó có Việt Nam, những năm gần đây.
Nội dung chính
- Pickleball ra đời như thế nào
- Vì sao có tên "pickleball"
- Luật chơi hình thành ra sao
- Các cột mốc chính
- Từ trò chơi giải trí đến thể thao chuyên nghiệp
- Pickleball đến châu Á và Việt Nam
- Vì sao pickleball phát triển nhanh
- Câu hỏi thường gặp
Pickleball ra đời như thế nào?
Mùa hè năm 1965, tại đảo Bainbridge gần Seattle (bang Washington, Mỹ), Joel Pritchard (khi đó là chính trị gia của bang, sau này là nghị sĩ Quốc hội Mỹ) cùng người bạn Bill Bell trở về nhà sau một buổi chơi golf và thấy các con mình đang buồn chán. Nhà có một sân cầu lông cũ nhưng không đủ vợt cầu lông. Họ ứng biến bằng vợt bóng bàn và một quả bóng nhựa có lỗ.
Ban đầu lưới được để ở độ cao của cầu lông. Khi thấy bóng nảy tốt trên mặt sân nhựa đường, họ hạ lưới xuống thấp hơn, gần với độ cao 36 inch (khoảng 91 cm) ở hai cột như ngày nay. Vài ngày sau, người bạn Barney McCallum tham gia, và ba người cùng đặt ra những quy tắc đầu tiên, với mục tiêu là tạo ra một trò chơi cả gia đình đều chơi được.
Vì sao có tên "pickleball"?
Có hai câu chuyện thường được kể:
- "Pickle boat": vợ ông Pritchard, bà Joan, cho rằng trò chơi chắp vá từ nhiều môn khác nhau khiến bà liên tưởng tới "pickle boat" trong môn chèo thuyền, chỉ chiếc thuyền gồm các tay chèo "còn thừa" từ những đội khác.
- Chú chó "Pickles": gia đình Pritchard có một chú chó tên Pickles hay chạy theo nhặt bóng. Theo một số lời kể, chú chó được đặt tên theo trò chơi chứ không phải ngược lại.
Dù câu chuyện nào đúng, cái tên vui tai này đã góp phần giúp môn thể thao dễ nhớ và dễ lan truyền.
Luật chơi hình thành ra sao?
Ngay từ đầu, các nhà sáng lập muốn tránh việc người cao lớn, đánh mạnh áp đảo hoàn toàn. Hai quy tắc đặc trưng vì thế ra đời và vẫn giữ đến nay:
- Vùng cấm vô-lê (bếp): không được đứng sát lưới đập bóng trên không. Xem luật vùng bếp.
- Luật hai lần nảy: cú giao và cú trả giao đều phải nảy, giảm lợi thế của đội giao. Xem luật hai lần nảy.
Cùng với giao bóng từ dưới lên, sân nhỏ (20 × 44 feet) và cách tính điểm side-out, các quy tắc này tạo nên tính chất chiến thuật, kiên nhẫn của pickleball. Xem đầy đủ tại luật chơi pickleball và kích thước sân.
Các cột mốc chính
| Năm | Sự kiện |
|---|---|
| 1965 | Pickleball ra đời tại đảo Bainbridge, bang Washington |
| 1972 | Công ty Pickle-ball, Inc. được thành lập để bảo vệ và phát triển môn chơi |
| 1984 | Hiệp hội Pickleball Hoa Kỳ (USAPA, nay là USA Pickleball) ra đời và ban hành sách luật chính thức đầu tiên |
| Thập niên 1990–2000 | Môn chơi lan rộng khắp nước Mỹ, đặc biệt ở các cộng đồng hưu trí và trường học |
| 2021 | Major League Pickleball (MLP), giải chuyên nghiệp thi đấu theo đội, khởi tranh |
| 2022 | Pickleball được công nhận là môn thể thao chính thức của bang Washington |
| Những năm 2020 | Theo SFIA (Hiệp hội Thể thao & Thể hình Mỹ), pickleball nhiều năm liên tiếp là môn thể thao phát triển nhanh nhất nước Mỹ |
| 2024–2025 | Bùng nổ tại châu Á; tại Việt Nam, số sân, CLB và doanh số dụng cụ tăng mạnh |
Từ trò chơi giải trí đến thể thao chuyên nghiệp
Suốt hàng chục năm, pickleball chủ yếu là trò chơi cộng đồng. Bước ngoặt đến khoảng cuối thập niên 2010 và đầu 2020, khi các hệ thống giải chuyên nghiệp như PPA Tour, APP Tour và MLP hình thành, có tiền thưởng, nhà tài trợ và truyền hình. Các vận động viên như Ben Johns hay Anna Leigh Waters trở thành gương mặt quen thuộc. Xem PPA, MLP, UPA và DUPR là gì, Ben Johns dùng vợt gì và Anna Leigh Waters dùng vợt gì.
Cùng với đó là sự phát triển của công nghệ vợt: từ vợt gỗ thời đầu, sang nhôm, composite, graphite, carbon và lõi foam ngày nay. Xem công nghệ vợt pickleball 2026.
Pickleball đến châu Á và Việt Nam
Pickleball lan sang châu Á qua cộng đồng người nước ngoài, các trường quốc tế và mạng xã hội. Những năm gần đây, các giải quốc tế được tổ chức tại khu vực, trong đó có các chặng PPA Tour Asia. Xem PPA Tour Asia 2026.
Tại Việt Nam, pickleball bùng nổ mạnh từ khoảng năm 2023–2024, với tốc độ mở sân nhanh ở Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh thành. Theo khảo sát của UPA Asia và YouGov công bố năm 2025, khoảng 88% người Việt được hỏi biết đến pickleball và 37% đã từng chơi. Doanh số dụng cụ trên sàn thương mại điện tử cũng tăng nhiều lần. Xem số liệu đầy đủ tại báo cáo thị trường pickleball Việt Nam 2026 và lịch sử chi tiết tại lịch sử phát triển của pickleball tại Việt Nam.
Vì sao pickleball phát triển nhanh?
- Dễ học: người mới có thể đánh qua lại ngay buổi đầu. Xem pickleball là gì.
- Sân nhỏ: một sân tennis có thể chia thành nhiều sân pickleball; dễ chuyển đổi từ sân cầu lông.
- Phù hợp mọi lứa tuổi: từ trẻ em đến người lớn tuổi. Xem pickleball cho trẻ em và người trên 50 tuổi.
- Tính cộng đồng: văn hóa chơi xoay vòng giúp dễ kết bạn. Xem văn hóa chơi social.
- Chi phí vừa phải: dụng cụ và tiền sân hợp lý so với nhiều môn khác. Xem chi phí chơi mỗi tháng.
Câu hỏi thường gặp
Ai là người phát minh ra pickleball?
Joel Pritchard, Bill Bell và Barney McCallum, năm 1965 tại đảo Bainbridge, bang Washington, Mỹ.
Pickleball có phải môn Olympic không?
Đến thời điểm cập nhật bài viết, pickleball chưa phải môn thi đấu chính thức tại Thế vận hội. Các tổ chức pickleball quốc tế đang vận động để môn này được công nhận rộng rãi hơn.
Pickleball khác tennis và cầu lông thế nào?
Sân nhỏ hơn, vợt đặc, bóng nhựa có lỗ, giao bóng từ dưới lên và có vùng cấm vô-lê. Xem so sánh pickleball, tennis và cầu lông.
Bài viết bởi
Đội ngũ Sân Vina Pickleball (Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh), VinaPick Shop và VinaPick Sport Academy — chia sẻ kinh nghiệm chơi, chọn dụng cụ và lịch sinh hoạt cộng đồng pickleball tại TP.HCM.
